Background Image

Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü

Sosyal Medyada Aşırı ve Gece Yemek Yeme Eğilimlerinin Sağlık Etkileri Raporu Yayınlandı

Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü (TÜHKE) tarafından hazırlanan “Sosyal Medyada Aşırı ve Gece Yeme Eğilimlerinin Sağlık Etkileri” başlıklı kapsamlı rapor kamuoyuyla paylaşıldı.(https://files.tuseb.gov.tr/tuhke/files/yayinlar/2026-02-19-12-01-36.pdf

 Eylül 2025 tarihli çalışmada, TikTok, Instagram ve YouTube gibi dijital platformlarda hızla yayılan mukbang, sınırsız menü ve gece atıştırma içeriklerinin sağlıksız beslenme davranışlarını normalleştirdiği ve bunun yeni bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğu vurgulandı. Raporda, özellikle gençlerin yoğun biçimde maruz kaldığı aşırı porsiyonlu ve yüksek kalorili içeriklerin obezite, diyabet ve hipertansiyon riskinde artışla ilişkili olduğu belirtilirken, görsel uyaranlarla tetiklenen “hedonik açlık” kavramına dikkat çekildi.

Çalışmada gece yeme davranışının metabolik etkileri de ayrıntılı biçimde ele alındı. Geç saatlerde tüketilen yüksek enerji yoğunluklu öğünlerin sirkadiyen ritmi bozduğu, leptin ve ghrelin gibi iştah hormonlarını olumsuz etkilediği, enerji harcamasını azalttığı ve yağ depolanmasını artırdığı ifade edildi. Rapora göre yüksek enerji yoğunluklu gece öğünleri tüm nedenlere bağlı ölüm riskini %21 artırırken, diyabete bağlı ölümlerde bu artış %97’ye kadar çıkabiliyor. Ayrıca gece yeme davranışının HbA1c ve açlık glikoz düzeyleriyle pozitif ilişkili olduğu, Gece Yeme Sendromu’nun (GYS) ise obezite, diyabet ve depresyonla bağlantılı klinik sonuçlar doğurduğu belirtildi.

Rapor, sorunun yalnızca bireysel irade meselesi olmadığını; gıda sektörünün “sınırsız menü” ve büyük porsiyon stratejileri ile sosyal medya algoritmalarının bu eğilimleri pekiştirdiğini ortaya koyuyor. Bu kapsamda uyarı etiketleri ve yaş sınırlamaları, algoritma düzenlemeleri, içerik üreticilerine temel beslenme eğitimi şartı, menülerde kalori bilgisinin zorunlu hale getirilmesi, yarım porsiyon seçeneklerinin yaygınlaştırılması ve gece saatlerinde düşük kalorili seçenek oranının artırılması gibi çok boyutlu kamu politikaları öneriliyor. Sonuç bölümünde ise sosyal medya platformları, gıda sektörü ve sağlık otoritelerinin koordineli, kanıta dayalı ve sürdürülebilir müdahaleler geliştirmesi gerektiği vurgulanarak, gelecek nesillerin sağlığının korunması için kararlı uygulamaların önemine dikkat çekiliyor.